Strona ofertowa Wydawnictw Edukacyjnych WIKING
Jesteś
gościem portalu
Strona główna portalu
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=416
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=440
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=441
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=335
Powrót do poprzedniej stronyWersja do wydruku
Przyroda > Kontynenty i oceany Ziemi > Kontynenty i oceany Ziemi

Kontynenty i oceany Ziemi

 Słowa kluczowe:

- kontynent
- ocean
- Wszechocean

Co to są kontynenty i oceany?

Kontynenty to wielkie obszary lądowe otoczone wodami oceanówmórz.

Natomiast oceany tworzą Wszechocean, czyli słoną powłokę wodną występującą na powierzchni Ziemi.

Całą powierzchnię kuli ziemskiej można ogólnie
podzielić na obszary lądowewodne (morskie). Ilustruje to diagram zamieszczony obok.
Widać na nim, że przeważająca część powierzchni naszej planety pokryta jest wodami (71%).

Warto zwrócić tu uwagę na fakt, iż do obszarów lądowych wliczana jest też powierzchnia wód śródlądowych, np. jezior, rzek.

Jakie kontynenty i oceany znajdują się na Ziemi?

Na Ziemi wyróżnionych zostało 6 kontynentów4 oceany. Ich nazwy oraz rozmieszczenie pokazuje mapa znajdująca się poniżej.

Zobacz też animację przedstawiającą kontynenty i oceany na kuli ziemskiej.

Geograficzny punkt widzenia pozwala na wyróżnienie 6 kontynentów. Jednak na świecie przyjął się podział na 7 kontynentów (części świata).
Ze względu na duże zróżnicowanie społeczne, polityczne i historyczne Eurazja została podzielona na 2 kontynenty: EuropęAzję.

Mówiąc o rozmieszczeniu kontynentówoceanów na Ziemi używa się terminów:

Przykładowo:

- Europa w całości leży na półkuli północnej; natomiast większa część naszego kontynentu znajduje się na półkuli wschodniej, a mniejsza na półkuli zachodniej.
- obie Ameryki (Północna i Południowa) położone są w całości na półkuli zachodniej.
- cała Antarktyda leży na półkuli południowej.

Który kontynent jest największy, a który najmniejszy? Jak duże są oceany?

Zdecydowanie największym kontynentem jest Eurazja – jej powierzchnia zajmuje
ponad 1/3 wszystkich obszarów lądowych na kuli ziemskiej. Natomiast najmniejszy
kontynent to Australia i Oceania. Niewiele większa jest Europa, czyli ta część świata, w której żyjemy.

Poniżej podane są powierzchnie wszystkich kontynentów:

- Azja – 44,4 mln km2,
- Afryka – 30,3 mln km2,
- Ameryka Północna – 24,2 mln km2,
- Ameryka Południowa – 17,8 mln km2,
- Antarktyda – 13,3 mln km2,
- Europa – 10,5 mln km2,
- Australia i Oceania – 8,5 mln km2.

Wśród oceanów największy jest Pacyfik, nazywany też Oceanem Spokojnym
lub po prostu Wielkim. Przypada na niego blisko połowa obszarów morskich
kuli ziemskiej.

A oto dokładne powierzchnie wszystkich oceanów:

- Spokojny – 178,7 mln km2,
- Atlantycki – 92,3 mln km2,
- Indyjski – 75,9 mln km2,
- Arktyczny – 14,1 mln km2.

Czym jeszcze, oprócz wielkości, różnią się między sobą kontynenty?

Kontynenty różnią się między sobą przede wszystkim krajobrazami. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się z rozdziału Krajobrazy Ziemi.

Patrząc zaś na mapę warto zwrócić uwagę na charakterystyczne kształty poszczególnych kontynentów. W zasadzie tylko Afryka i Ameryka Południowa mają trochę podobny wygląd – pozostałe części świata każdy uczeń powinien rozróżniać bez większych problemów.

Inna ważna cecha charakterystyczna lądów to przebieg linii brzegowej. Występowanie wielu wysppółwyspów (po stronie lądu, a jednocześnie mórzzatok po stronie oceanu) związane jest z dobrze rozwiniętą linią brzegową. Taką sytuację zaobserwować możemy w Ameryce Północnej, Europie i Azji. Natomiast słabo rozwinięta linia brzegowa występuje w Afryce czy Ameryce Południowej.

Porównanie kontynentów pod innymi względami można znaleźć w następujących tabelach i rysunkach:

Czy wiesz, że?
  • Obszary lądowe stale się przemieszczają. Jednak są to ruchy bardzo powolne i praktycznie nie do zauważenia. Obecne rozmieszczenie kontynentów ukształtowało się już kilka milionów lat temu – zobacz animację.

  • Afryka jest kontynentem, który leży na wszystkich 4 półkulach – północnej i południowej, wschodniej i zachodniej.

  • Ameryka Środkowa to kraina leżąca w południowej części Ameryki Północnej. Obejmuje ona wąski pas lądu między Oceanem Spokojnym i Morzem Karaibskim oraz okoliczne wyspy.

  • W skład Ameryki Łacińskiej wchodzą wszystkie państwa amerykańskie położone na południe od Stanów Zjednoczonych.

  • Ocean Arktyczny niekiedy zaliczany jest do Oceanu Atlantyckiego.

powrót na początek strony

Zobacz także
Geografia | Język Polski | Historia | Przyroda | Biologia | Fizyka