Strona ofertowa Wydawnictw Edukacyjnych WIKING
Jesteś
gościem portalu
Strona główna portalu
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=416
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=440
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=441
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=335
Powrót do poprzedniej stronyWersja do wydruku

| A | B | C | Ć | D | E | F | G | H | I | J | K | L | Ł | M | N | O | Ó | P | R | S | Ś | T | U | W | Y | Z | Ź | Ż |

P

Państwo (kraj) – organizacja polityczna obejmująca zakresem swego działania ogół społeczeństwa, które zamieszkuje określony obszar, wyznaczony przez granice państwowe.

Parowanie – zmiana cieczygaz.

Para wodna – gazowy stan skupienia wody.

Park krajobrazowy – obszar wartościowy pod względem przyrodniczym
i krajobrazowym. Objęty ochroną, choć nie tak ścisłą jak park narodowy,
np. na terenie parku krajobrazowego dopuszcza się rolniczą działalność człowieka pod warunkiem, że nie niszczy ona środowiska.

Park narodowy – obszar ochrony przyrody o powierzchni powyżej 1 tys. ha
(w Polsce). Posiada szczególnie cenne pod względem przyrodniczym środowisko, które nie zostało zmienione działalnością człowieka.

Plan – szczegółowy rysunek wykonany w dużej skali, przedstawiający niewielki fragment powierzchni Ziemi.

Planetaciało niebieskie o kształcie zbliżonym do kuli, krążące wokół gwiazdy. Przykładem planety jest Ziemia, która krąży dookoła Słońca.

Planetoida (asteroida) – ciało niebieskie o średnicy nie przekraczającej 1000 km, krążące wokół gwiazdy. Zbudowane jest głównie ze skał i metali.
W Układzie Słonecznym największe nagromadzenie planetoid znajduje się
między orbitami Marsa i Jowisza.

Plaża – niska forma wybrzeża. Płaska, piaszczysta (rzadziej żwirowa) powierzchnia rozciągająca się wzdłuż linii brzegowej morza lub jeziora.

Pluwiograf – urządzenie służące do pomiaru i rejestracji opadów atmosferycznych.

Płaskowyż – płaski lub bardzo nieznacznie pofałdowany obszar, leżący na wyżynie lub w górach.

Pogoda – stan atmosfery w konkretnym miejscu i czasie.

Pojezierze – obszar o dużym nagromadzeniu jezior. W Polsce pojezierza (Mazurskie, Pomorskie, Wielkopolskie) powstały w wyniku zlodowaceń.

Pokrycie terenu – ogół różnorodnych obiektów trwale związanych z powierzchnią Ziemi, w wielkim stopniu decydujący o krajobrazie danego obszaru. Do elementów pokrycia terenu zaliczają się m. in. rzeki, jeziora, lasy, łąki, zabudowa miastwsi.

Południe słoneczne – moment górowania Słońca na sferze niebieskiej.

Południk – umowna linia na powierzchni Ziemi, łącząca po najkrótszej drodze biegun północny z południowym. Każdy południk zawsze wyznacza kierunek północny
i południowy. Wraz z równoleżnikami południki tworzą siatkę geograficzną.

Powietrze – mieszanina gazów (78% azotu, 21% tlenu, 1% in.) oraz cząstek stałych, z których składa się atmosfera ziemska.

Poziomica – linia na mapie łącząca punkty o takiej samej wysokości nad poziomem morza.

Półpustynia – suchy obszar występujący najczęściej na obrzeżach pustyń gorących. Porasta go uboga roślinność w postaci rzadkich traw oraz pojedynczych krzewów.

Półwysep – fragment lądu w dużej części otoczony wodą. W odróżnieniu od wyspy ma połączenie ze stałym lądem.

Prąd elektryczny – uporządkowany przepływ ładunków elektrycznych, niesionych przez elektrony (w ciałach stałychgazach) lub jony (w cieczachgazach).

Prąd morski – postępowy ruch powierzchniowych mas wody w oceanie lub morzu. Prądy morskie mogą być ciepłe lub zimne, w zależności od ich temperatury względem wód, w które wpływają. Oddziaływują na klimat.

Przełom – zwężony odcinek doliny, często o stromych zboczach, w którym rzeka przedziera się przez pasmo gór.

Przemysł – jeden z 3 głównych działów gospodarki narodowej (obok rolnictwausług). Obejmuje zorganizowaną działalność produkcyjną człowieka, która ma na celu wytworzenie dóbr materialnych. Zazwyczaj przemysł dzielony jest na wydobywczy (pozyskanie bogactw naturalnych, np. rud żelaza, węgla kamiennego, ropy naftowej i in.) i przetwórczy (przetworzenie bogactw naturalnych, np. hutnictwo żelaza, produkcja samochodów, komputerów i wielu innych towarów, energetyka).

Psychrometr – urządzenie do pomiaru m. in. wilgotności powietrza. Zbudowane jest z dwóch termometrów: suchego i zwilżonego, oraz z wiatraczka, który wentyluje zbiorniczki termometrów. Na podstawie pomiarów temperatury z suchego
i zwilżonego termometru ze specjalnych wzorów lub tablic psychometrycznych oblicza się wartość wilgotności.

Pustynia – duży obszar o skrajnie niekorzystnych warunkach naturlanych dla organizmów żywych (roślin, zwierząt, ludzi). Wyróżnia się pustynie gorące (piaszczyste, żwirowe, kamieniste), gdzie rozwój życia ogranicza brak opadów i wysokie temperatury, oraz pustynie lodowe, na których szczególnie uciążliwe są bardzo niskie temperatury.

Geografia | Język Polski | Historia | Przyroda | Biologia